ناظمی چنین نوشت:


استفاده از مطالب وبلاگ ( بدون دخل و تصرف) با ذکر منبع آزاد است

 

باسمه تعالی

بهداشت بلوغ دختران (قسمت اول)

مقدمه

بخش عظیمی از جمعیت جهان را نوجوانان تشکیل می دهند. نوجوانان طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت افراد 19 -10 ساله هستند. بر طبق آخرین آمار ، 45% جمعیت ایران را افراد زیر 15 سال تشکیل می دهند. همینطور 25% از جمعیت کشور ( حدود 15 میلیون نفر) در سنین نوجوانی قرار دارند و این رقم در آینده باز هم بیشتر خواهد شد. بنابر این پرداختن به مسائل مختلف مربوط به نوجوانان از جمله بهداشت نوجوانان از اهمیت بسیاری برخوردار است.

در طول زندگی یک فرد چند واقعه حائز اهمیت زیادی هستند و می توانند به عنوان نقاط عطف تلقی شوند که بلوغ یکی از آنهاست. بسیاری از مشکلات جسمی و روحی که در دوران بزرگسالی ایجاد می شوند ، برخاسته از نارسایی ها و کمبودهای دوران نوجوانی هستند . برای پیشگیری از این مشکلات و تأمین سلامت و آینده نوجوانان که مادران و پدران فردا هستند ، باید مشکلات و نیازهای این سن حیاتی و بحرانی را شناخت و خدمات ویژه ای برای نوجوانان در خانواده و جامعه تدارک دید. پرداختن به بهداشت بلوغ نه تنها برای نوجوانان بلکه برای کل خانواده و جامعه و نسل آینده ضروری و سودمند است.

مفهوم بلوغ

نوجوانی یک دوره بحرانی است که در آن بلوغ اتفاق می افتد. از نظر لغوی بلوغ در فرهنگ فارسی به معنی رسیدن ، رسیدن به سن رشد، مرد شدن، زن شدن، رسیدگی و پختگی و به حد کمال رسیدن آمده است. سازمان جهانی بهداشت، نوجوانی را به سنین 10 تا 19 اطلاق می کند. این دوره منشأ تغییرات زیادی در وجود شخص است و موجب می شود که شخص به گونه ای متفاوت، رفتار و احساس کند. نگاه نوجوان نسبت به جهان تغییر می کند و گاه دچار تشویش و نگرانی می شود. تصمیم گیری برایش مشکل می شود که این عوامل موجب بروز مشکلاتی در برخورد وی با خانواده و جامعه می شود.

در صورتی که اگر نوجوان فرصت یابد که مشکلات و مسائل بلوغ را در محیطی  سرشار از تفاهم و صمیمیت با کمک پدر و مادر خود بشناسد، این دوره را به طور طبیعی و بدون ناراحتی پشت سر می گذارد. بدین ترتیب او با نشاط و سلامتی پا به عرصه زندگی بزرگسالی می گذارد و از نیرو و توان بالای دوران نوجوانی بهره مضاعف خواهد برد.

بلوغ دوره بحرانی انتقال از مرحله کودکی به بزرگسالی و زمان اکتساب قدرت باروری است. دوره ای است که تغییرات تکاملی در مغز و غدد بدن باعث تغییرات جسمانی ، روانی، روحی و رفتاری می شود. قرآن کریم نیز در مورد بلوغ ، کمال جسمی و عقلی را با هم مورد توجه قرار داده است و در سوره نساء آیه 6 می فرماید: و یتیمان را بیازمائید تا هنگامی که به سن زناشویی برسند، پس اگر رشدی در آنها احساس کردید اموالشان را به آنان باز دهید.پس در می یابیم که بلوغ جسمی با آمادگی جنسی همراه است. ولی این به تنهایی نشانه رشد یافتگی نیست و ممکن است مدتها طول بکشد تا شخصیت فرد کاملاً رشد یابد و فرد بتواند در اموال زندگی خود تصرف کند.

اهمیت شناخت بلوغ و مسائل آن

در حال حاضر یک پنجم جمعیت جهان را نوجوانان تشکیل می دهند . هرچند ممکن است در برخی کشورها توجه به دختران ( به صورت آشکار یا پنهان ) کمتر باشد ، اما تغییراتت جسمی و روانی که در پسران در دوره بلوغ رخ می دهد ، نه تنها بیش از جنس دیگر مورد توجه نیست بلکه گاهی مورد غفلت بیشتری قرار می گیرد.

بلوغ یکی از حیاتی ترین مراحل زندگی انسان است. این مرحله زمان تغییر سریع رشد و نمو و تغییرات سریع اجتماعی است. هرچند در سنین بلوغ تمایل نوجوانان از خانواده به افراد همسن و سال خود تغییر پیدا می کند، ولی مطالعات گسترده انجام شده در ایران نشان می دهد که پسران در سنین پایین تر و دختران در سنین مختلف مایلند که منبع اطلاعات آنها والدینشان باشد. بنابر این آگاهی والدین از بلوغ ، نحوه آموزش و حل مشکلات نوجوانان قبل از بلوغ، در هنگام بلوغ و بعد از آن بسیار مهم است.

می توان برای توضیح اهمیت آن برخی از موارد زیر را برشمرد:

Õ            زیربنای زندگی بزرگسالی فرد در دوره بلوغ پی ریزی می شود. ممکن است مشکلات مختلف جسمی، روانی و اجتماعی مانند بیماری های عفونی، ازدواجهای ناموفق، حاملگی های زودرس و پرخطر، مرگ و میر مادر و کودک و مشکلات روانی ناشی از آنها ، ریشه در این دوران داشته باشد.بنابر این شناخت مرحله بلوغ و ویژگی های آن باعث ارائه راه حل هایی برای مقابله با این گونه اختلالات و پیشگیری از ناسازگاری نوجوان با محیط می شود و والدین را در امر تربیت بهداشتی فرزندان یاری می کند.

Õ            مرحله قبل از بلوغ- که معمولاً در اوایل نوجوانی و سنین 10 تا 12 سالگی است- دوره ای بسیار مهم برای نوجوانان و والدین آنها محسوب می شود. در این دوره برخی از علائم ظاهر می شوند که از تحریکات جنسی آینده خبر می دهند. جسم رشد می کند و این رشد جسمانی با رشد روانی همراه می شود. از مهمترین علامتهای دوران پیش از بلوغ ، ازدیاد فعالیت، مسئولیت پذیری و تغییرات خلق و خو و کاهش کشمکش برای آزادی از قید والدین است. این مرحله ممکن است برای دختر در حدود 3 سال و برای پسر 4 -2 سال طول بکشد. والدین در صورت درک برخی از نشانه های اصلی مرحله پیش از بلوغ ، می توانند به فرزندان خود کمک کنند و بخشی از دانش خود را با پسران و دختران خود در میان بگذارند.

Õ            نوجوانان پس از ظهور علائم بلوغ که ناگهانی و غیرمنتظره است، به طور طبیعی با امری ناآشنا و بی سابقه مواجه می شوند. آنها هم احساس شادی میکنند و هم دچار نگرانی می شوند. اگر تا آن زمان کسی آنان را در جریان تغییرات و علائم بلوغ نگذاشته باشد ، این پدیده موجب تعجب، اضطراب  و تشویش آنان می شود . اگر نوجوانان خوب هدایت شوند، به خوبی می توانند خود را در مقابل تغییرات حفظ کنند و ا ز اختلالات مختلف مصون بمانند . از این رو به والدین توصیه می شود که شوق و علاقه فرزند را نسبت به بلوغ و امور جنسی درک کنند. با حس همدردی و روشن بینی به سخنانشان گوش دهند و به طور دوستانه و صادقانه به سؤالات آنها پاسخ دهند. در این صورت فرزندانشان در لحظات بحرانی زندگی به آنها روی خواهند آورد و مشکلاتشان را پنهان نخواهند کرد.

Õ            بسیاری از والدین از آگاه کردن نوجوانان نسبت به مسائل بلوغ سر باز می زنند . گاهی خودشان نیز از این دوران اطلاع کافی ندارند . همچنین در امور جنسی ، منابع اطلاعاتی مختلفی وجود دارد که نوجوان را تحت تأثیر قرار می دهد. بسیاری از این منابع نه تنها مناسب نیستند بلکه ممکن است نوجوان را به سمت رفتارهای خطرناک سوق دهند . بدون شک والدین به عنوان اولین و اساسی ترین کانون تربیت، مهمترین نقش را در تربیت فرزندان به عهده دارند. آنها مسئولیت پر کردن خلأهای عاطفی و اخلاقی و تربیت بهداشتی فرزندان را به دوش می کشند.

Õ            در حال حاضر نسبت به گذشته، قابلیت باروری در سنین پایین تری حاصل می شود ولی سن ازدواج در حال افزایش است. در عین حال، کاهش تأثیر نفوذ خانواده ، رواج شهر نشینی ، مهاجرت ، جهانگردی ، وسایل ارتباط جمعی، در مجموع تغییرات وسیعی در رفتارهای جنسی و اجتماعی به وجود آورده است. در نتیجه ، در بسیاری از جوامع رابطه جنسی قبل از ازدواج و حاملگی نوجوانان تا حد هشدار دهنده ای در حال افزایش است که در نهایت، آزار جنسی، افزایش شیوع بیماری ایدز و سایر بیماریها را به همراه می آورد. بعلاوه حاملگی و زایمان دختران  در سنین بلوغ و نوجوانی با میزان بالای مرگ و میر همراه بوده است. این مشکل با افزایش سقطها و ابتلا به بیماریهای آمیزشی به ویژه ایدز تشدید می شود. تحقیقات انجام شده در کشور نشان می دهد خانواده بهترین منبع اطلاعاتی نوجوانان در زمینه مسائل و مشکلات دوران بلوغ است. به این دلیل، بالا بودن آگاهی ها ، مهارتها و درک والدین در زمینه توانمند کردن نوجوانان، ارتقاء موقعیت آنها در خانواده و افزایش قدرت آنان در اداره زندگی سالم ، تلاش و اقدامی سنجیده برای تامین و حفظ سلامت این گروه است.

Õ            غالباً نوجوانان دوست دارند اثبات کنند که صاحب عزم و اراده هستند. آنان در عین حال مشتاقند آنچه مورد نظر پدر و مادرشان است اجرا کنند. نوجوانان نه تنها به محدودیت احتیاج دارند ، بلکه آن را می پذیرند. رعایت مقرراتی که والدین برای آنها در نظر می گیرند برایشان دلپذیر است ، هرچند ظاهراً بدان توجه نداشته باشند. لذا والدین باید با بکارگیری فشارهای منطقی ، فرصت شکوفایی کامل استعدادهای نوجوانان را فراهم کنند و برای حفظ ثبات خانواده، نوجوان را در انتخاب دوست، تحصیلات ، شغل و همسر راهنمایی کنند.

Õ            نوجوانان از نفوذپذیری اخلاقی و مذهبی بیشتری برخوردارند .لذا چنانچه والدین با آنها رابطه ای توأم با تفاهم و صمیمیت داشته باشند، امکان انتقال ارزشهای اخلاقی  بیشتری برای آنان فراهم می شود. یکی از عوامل رشد و پرورش اخلاقی نوجوانان، احترام گذاشتن به آنهاست. ترغیب و تشویق آنان نسبت به مسائل اخلاقی و مذهبی ، نقش تعیین کننده ای در رشد اخلاقی آنها دارد.

Õ            اغلب نیازهای جسمی ، روانی ، اجتماعی و رفتارهای مخاطره آمیز، به نحوی با نگرش، باورها و عقاید معنوی خانواده و جامعه رابطه دارد. در کشور ما نیز حقوق و آزادی های انسانی به طور عمیقی ریشه در مذهب دارند. از طرف دیگر نوجوانان در تلاش برای ساختن دنیای بهتر، به راهنمایی والدین خود نیاز شدید دارند تا بتوانند اصول اخلاقی و روانی خود را بر پایه ای محکم و انسانی بنا کنند. پس والدین می توانند از طریق تلقین و آموزش مفاهیم عالیه اسلام، پایگاه قوی اخلاقی را در فرزندان خود به وجود بیاورند و بر اساس این تعالیم به اثبات برسانند که نوجوانان، مهم ، مفید ، قابل قبول و دوست داشتنی هستند.

 

   + mohammad - ۳:٤٩ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ اردیبهشت ۱۳۸٥