ناظمی چنین نوشت:


استفاده از مطالب وبلاگ ( بدون دخل و تصرف) با ذکر منبع آزاد است

 

باسمه تعالی

کمخونی فقر آهن

کمبود آهن و کمخونی ناشی از آن از مشکلات عمده تغذیه ای و بهداشتی در کشور است.

اگر برای ساختن گلبولهای قرمز خون، آهن به مقدار کافی در دسترس بدن نباشد ، ابتدا فرد از ذخایر بدن خود استفاده می کند سپس در صورت ادامه کمبود ،ذخایر آهن بدن کاهش می یابد. اگر کمبود ادامه پیدا کند ذخایر آهن بدن تخلیه می شود و کمخونی فقر آهن بروز می کند.

در دوران بلوغ به دلیل جهش رشد ، نیاز دختران و پسران نوجوان به آهن بیشتر از دوران قبل است و در صورتی که از منابع غذایی حاوی آهن در برنامه غذایی روزانه به اندازه کافی مصرف نشود نوجوان به سرعت در معرض خطر کمبود آهن و کمخونی ناشی از آن قرار می گیرد.

در دوران بلوغ ، دختران علاوه بر جهش رشد و در نتیجه نیاز بیشتر به آهن ، به علت عادت ماهیانه و از دست دادن خون ، نسبت به کمخونی فقر آهن بسیار حساستر و آسیب پذیرتر هستند.

عادات و رفتارهای غذایی بد در دوران مدرسه و بلوغ اغلب موجب می شود که کودکان و دانش آموزان به جای مصرف غذای خانگی از غذاهای غیر خانگی مثل انواع ساندویچهای سوسیس و کالباس ، پیتزا و تنقلات غذایی کم ارزش مانند چیپس ، نوشابه ، شكلات و پفک استفاده نمایند و به این دلیل در معرض خطر کمبود آهن قرار گیرند زیرا این غذاها اغلب از نظر آهن فقیرند.

تغییرات خلق و خو در دوران بلوغ ممکن است موجب کم اشتهایی شود و به علت مصرف ناکافی غذا ، دریافت آهن و سایر مواد مغذی محدود می شود.

عدم رعایت اصول بهداشتی ، آب آشامیدنی ناسالم ، توالتهای غیر بهداشتی ، عدم شستشو و ضدعفونی صحیح سبزیهای خام و در نتیجه ابتلا به آلودگی های انگلی از دیگر عوامل موثر در بروز کمخونی فقر آهن می باشد.

مهمترین و شایعترین علل بروز کمبود آهن مصرف کم انواع گوشت به ویژه گوشت قرمز است که آهن قابل جذب دارد.

مصرف ناکافی مواد غذایی حاوی ویتامین ث نیز احتمال بروز کمبود آهن را افزایش می دهد . ویتامین ث که به طور طبیعی در میوه ها و سبزیهای تازه و خام وجود دارد موجب افزایش جذب آهن غذا می شود .

مصرف نانهای که در تهیه آنها از جوش شیرین استفاده می شود یکی دیگر از عوامل موثر در بروز کمبود آهن می باشد .جوش شیرین موجب باقی ماندن ماده ای به نام اسید فیتیک در نان می شود که کاهش دهنده جذب آهن می باشد . در نانی که در تهیه آن از خمیر مایه یا خمیر ترش به جای جوش شیرین استفاده شده است ، اسید فیتیک مهار شده و مانعی در جذب آهن ایجاد نمی شود.

علائم و عوارض:

رنگ پریدگی دائمی زبان و مخاط داخل پلک چشم و لبها ، کمرنگ شدن خطوط کف دست ، احساس ضعف و خستگی ، سیاهی رفتن چشم، بی تفاوتی ، سرگیجه ، سردرد ، بی اشتهایی ، حالت تهوع و خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دستها و پاها در افراد مبتلا به کمخونی فقر آهن دیده می شود . موارد کمخونی فقر آهن شدید با تنگی نفس، طپش قلب و ورم قوزک پا همراه است.

آهن کافی برای حفظ سلامت ، رشد مطلوب و فراهم ساختن زمینه مناسب برای یادگیری در دوران تحصیلی ضروری است.

اگر چه کمبود آهن می تواند در تمام مراحل زندگی سبب کاهش قدرت ادراک و یادگیری گردد ولی اثرات نامطلوب کمخونی در دوران شیرخوارگی در اوایل کودکی غیرقابل جبران است.

کمخونی فقر آهن در کودکان زیر 2 سال و کودکان سنین مدرسه با تاخیر رشد خفیف همراه است و درمان کمخونی موجب افزایش سرعت رشد می شود.

تاخیر رشد در کودکان کمخون ممکن است به علت نقش کلی آهن در واکنشهای حیاتی بدن ، رابطه آن با سیستم ایمنی و یا تاثیر آن بر اشتها باشد.

کمخونی فقر آهن در کودکان سنین مدرسه موجب کاهش قدرت یادگیری می شود . ضریب هوشی این کودکان 5 تا امتیاز کمتر از حد طبیعی برآورد شده است. همچنین در این کودکان میزان ابتلا به بیماریهای عفونی بیشتر است زیرا سیستم ایمنی آنان قادر به مبارزه با عوامل بیماریزا نیست. مطالعات نشان داده است که دادن آهن به کودکان کمخون موجب کاهش ابتلا به بیماریهای عفونی می گردد.

کودکان و دانش آموزانی که دچار کمخونی فقر آهن هستند همیشه احساس خستگی و ضعف می کنند این افراد اغلب از ورزش و فعالیتهای بدنی دوری می کنند و یا در هنگام ورزش خیلی زود خسته می شوند . در این افراد تغییرات رفتاری به صورت بی حوصلگی و بی تفاوتی مشاهده می شود.

کمخونی فقر آهن به علت تاثیر بر قدرت یادگیری و کاهش آن ، افت تحصیلی دانش آموزان را باعث می شود.

طرز تهیه جوانه غلات و حبوبات

ابتدا گندم و یا عدس را پاک کرده و در آب خیس کنید .پس از 2 تا 3 روز آب آنرا دور ریخته و گندم یا عدس را در یک سینی تمیز پهن کنید و یک پارچه تمیز و مرطوب روی آن بکشید . هر روز پارچه ای آب بزنید که مرطوب بماند. پس از اینکه جوانه ها سبز شد گندم یا عدس جوانه زده را در یخچال نگهداری کنید . هنگامی که سالاد تهیه می کنید مقداری از جوانه گندم یا عدس به آن اضافه کنید و همراه با غذا میل نماييد.  

 

   + mohammad - ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٥ آذر ۱۳۸٤