ناظمی چنین نوشت:


استفاده از مطالب وبلاگ ( بدون دخل و تصرف) با ذکر منبع آزاد است

سردرد (1)

باسمه تعالی

سردرد

برای درک بهتر سردرد ، لازم است تا ساختار مشکلات و چگونگی برهم خوردن عملکرد طبیعی را تجزیه و تحلیل کنیم. برخورد کلینیکی بیشتر بر تجزیه و تحلیل نشانه ها استوار است . فقط برای تعداد کمی از بیماران اقدامات تشخیصی لازم است: نشانه ها و علائم تیپیک ، مطرح کننده اختلال جسمانی باشند ، علائم خاص کشف شوند ( مثلا" ادم پاپی مطرح کننده افزایش فشار داخل جمجمه است ، قرمزی و دردناک بودن رگ سر نشانه آرتریت جمجمه ای است).

سردرد ممکن است حاد باشد که معمولا" در اثر تحریک مننژ است یا به ندرت افزایش فشار داخل جمجمه است  یا راجعه مثل میگرن باشد یا مزمن مانند سردرد تنشنی (کششی )باشد.

سردرد های مزمن و راجعه در گروه های سنی متفاوت

کودکان (3-16 سال)                بزرگسالان(17-65 سال)         سالخوردگان( بالای 65 )

 

میگرن                                 سردرد کششی                    گردنی

خستگی / روحی                   میگرن                                  آرتریت جمجمه ای

پس از ضربه                          پس از ضربه                          سردرد کششی مقاوم

تومور( نادر)                           سردرد خوشه ای                   میگرن مقاوم

                                         تومورهای زیر آبشامه               سردرد های خوشه ای

                                        گردنی                                 تومور/ هماتوم زیر آبشامه

                                        بیماری پاژه                            بیماری پاژه

                                        گلوکوم ( آب سیاه)                   گلوکوم

                                                                                   سردردهای Hypnic

دردهای ارجاعی و سردردهای ناشی از انقباض عضلات:

درد حدقه چشم ، سینوسهای اطراف بینی و دندانها به پیشانی و گیجگاه ارجاع می گردد. سینوزیت و درد دندان مثالهای شایع هستند . انقباضات غیر ارادی عضلات صورت و جمجمه وضع را بغرنجتر می کنند.

سردرد کششی اولیه ، روانزاد است که مکانیسم آن به درستی شناخته نشده است . کشیده شدن انتهای اعصاب در عضلات صورت و فشردگی و کشیده شدن رگهای خونی جمجمه مهم به نظر می رسند . تزریق لیدوکائین موقتا" درد را می کاهد.

میگرن

میگرن کلاسیک ، مترادف با میگرن با اورا (20% بیماران):

             اختلال حمله ای با سردرد ، اغلب با شروع یکطرفه ، همراه با تهوع ، بی     اشتهایی و اغلب استفراغ که قبل یا همراه آن اختلالات بینایی ، حسی ، حرکتی یا خلقی وجود دارد و غالبا" خانوادگی است.

میگرن شایع ، مترادف با میگرن بدون اورا ( 75% بیماران):

             حمله سردرد مشابه اما بدون اورا – در یک بیمار ممکن است هر دو نوع حمله به صورت غیر همزمان رخ دهد

میگرن واریانت:  در 5% بیماران رخ می دهد.

شیوع :

 میگرن شایع است . حدود 20% زنان و 15% مردان در طول عمرشان تجربه می کنند ولی بسیاری از حملات غیر قابل تحمل نیستند و نیمی از آنان شاید اقدام درمانی لازم نداشته باشند.

یافته های بالینی:

 فرکانس حملات از 1-2 بار در هفته تا یکبار در عمر متفاوت است . سردردهای روزانه هرگز میگرنی نیستند.

کودکان:در یک سوم بیماران اولین حمله قبل از 10 سالگی است و اگر بچه قادر به توصیف دقیق سردرد و تجارب بینایی و حسی نباشد اشتباه می شود یا برچسب حملات صفراوی ، سندرم پریودی یا اسیدوز زده می شود. کودکان درگیر ممکن است رنگ پریده، ناخوش ، شل و بی رمق به نظر برسند و از دردهای شکمی غیر لوکالیزه رنج ببرند . سردرد دارند و استفراغ نیز شایع است و حتی ممکن است تب تا 38.5 نیز داشته باشند.

آدنیت مزانتر و آپاندیسیت باید مد نظر باشند هر چند سابقه اپیزودهای خود محدود شونده به نفع میگرن شکمی است.

بزرگسالان: بیش از 80% بیماران قبل از 30 سالگی اولین حمله را داشته اند و در هر فرد بالای 40 سال که برای اولین بار با سردرد مراجعه کرده است باید با تردید برخورد شود. بعضی موارد فقط تعداد کمی حمله در طول عمر دارند ، اکثرا" سالی چند حمله دارند. غالبا" بیماران انتظار دارند که با یائسگی بهبود یابند .

پس از 50 سالگی حملات کمتر می شود . در 70% بارداریها میگرن بهبود می یابد

مرحله پیش درامد منشا مغزی دارد. خوشی ، انرژی لجام گسیخته یا خستگی و افسردگی ، گاهی همراه با اشتیاق یا بی میلی به غذاهای متفاوت در 24 ساعت قبل از سردرد وجود دارد.

اورا معمولا" بینایی است. نورهای چشمک زن ، توپها رشته های نور ممکن است از محیط شروع شده و به سمت مرکز بیایند و یا برعکس از مرکز به محیط بروند، نمای شبیه شیشه پوشیده از شبنم یخ زده ، تغییر شکل اجسام ( سندرم آلیس در سرزمین عجایب ) شایع است . به طور تیپیک اورا 30 دقیقه طول می کشد و به سردرد می انجامد.

ممکن است حملات با سوزن سوزن شدن یک یا دو دست یا صورت ، لبها و زبان شروع شود . انتشار آن آهسته و طی چندین دقیقه است و شبیه صرع جکسونی سریع نیست .

سردرد به طور معمول ، اما نه همیشه ، یکطرفه است و هنگام بیدار شدن یا طی روز شروع می شود اما کمتر از خواب بیدار می کند. به طور تیپیک به صورت تپنده یا ضرباندار توصیف می شود اما اغلب یک درد مبهم وجود دارد و بیمارانی که از باند یا فشار محکم شاکی هستند کم نیستند. این نباید با سردرد کششی اشتباه شود زیرا سردرد کششی ماهیت حمله ای میگرن و همرهی با ترس از نور ، ترس از سرو صدا ، اورای عصبی و میگرن کلاسیک را ندارد.

تهوع و استفراغ اغلب در اوج درد رخ می دهد . سردرد ممکن است با استفراغ بهبود یابد .خواب اغلب سردرد را خاتمه می دهد و قسمت انتگرالی حمله است. اسهال ، لرز، رنگ پریدگی ، ضعف ، احتباس مایع و به ندرت کبودی صورت ممکن است تابلو را پیچیده تر کند .از تمام فعالیتهای شدید پرهیز می شود. نور و صدا نشانه ها را تشدید می کند لذا در یک اتاق تاریک باید بخوابد. بسیاری از حملات بتدریج طی 24 تا 48 ساعت پایان می پذیرند اما در کودکان اغلب فقط 2-6 ساعت طول می کشند.

حملات ممکن است در زنان یائسه بدتر شوند اما عموما" فرکانس و شدت سردرد بعد از میانسالی کاهش می یابد

عوامل تسریع کننده میگرن:

اضطراب ، ریلکس شدن پس از استرس، ورزش (بخصوص فوتبال) ، تغییر ساعت خواب ، نورهای براق، گرسنگی ( فراموشی یک وعده غذا) ، الکل، عدم تحمل غذای خاص ، قرصهای ضد بارداری ، قاعدگی

علت شناسی:

فاکتورهای ژنتیکی در 70% بیماران وجود دارد اما توارث مندلی ساده ای وجود ندارد.

ایدیوسنکرازی غذا ، آلرژیهای غذایی ، شراب قرمز ، اسید آمینه های خاص (مانند تیرامین ) و حذف یک وعده غذایی گاهی عامل تسریع کننده ولی نه عامل ایجاد کننده میگرن هستند .بهبود در 70% حاملگیها و شعله ور شدن با قاعدگی و قرصهای ضد بارداری نقش مهم و ناشناخته فاکتورهای هورمونی را مطرح می کنند استرس هیجانی و خستگی مهمترین فاکتورهای تشدید کننده هستند . سروتونین پلاکتها در مرحله اورا تخلیه می شود ، دیگر آنومالیهای بیوشیمیایی مخدرها ، پروستاگلاندینها و پپتید های گوناگون گزارش شده اند اما توضیح کافی داده نشده است.

درمان:

ارزیابی عادات ، کار ، شخصیت و استرس های بیمار مهم است . عوامل تسریع کننده شناخته شده باید جستجو شوند (اگر لازم شد به کمک دفتر خاطرات روزانه) و حتی المقدور حذف شوند .به رسمیت شناخته شدن الگوهای پر استرس (stressful patterns) از سوی بیمار و پذیرفتن یک اختلال خوش خیم مفید خواهد بود.

درمان بر اساس نشانه ها:

برای حملات منفرد بکار می روند : استراحت ، تاریکی و آرامش که همراه با مسکنهای ساده مثل استامینوفن ( یک گرم) یا مسکنهای غیر استروییدی مثل ناپروکسن ( 500 میلی گرم) است. افزودن کافئین و اسپاسمولیتیکها مفید نیستند و فقط هزینه را بالا می برند . کدئین 15-30 میلی گرم ممکن است تسکین درد را بیشتر کند . مسکنها باید بلافاصله با شروع حمله داده شوند و در صورت لزوم هر 4- 6 ساعت تکرار شوند. اگر همراه با متوکلوپرامید مصرف شوند جذب آنها افزایش می یابد.

ارگوتامین در 50% موارد موثر است اما از راه دهان جذب خوبی ندارد و باید به صورت شیاف یا استنشاقی داده شود. اگر یک دوز موثر نبود تکرار نشود. ارگوتامین جایی به عنوان پیشگیری از حملات ندارد و اگر زیاد مصرف شود منجر به عادت و سردرد می شود که با میگرن اشتباه می شود برای افتراق باید ارگوتامین را قطع کرد.

سوماتریپتان نیز مشابه ارگوتامین باعث انقباض عروقی و کاهش تراوش پلاسما در عروق آبشامه ای می شود . یک دوز 6 میلی گرمی زیر جلدی یا 100 میلی گرم خوراکی باعث تخفیف تمامی نشانه های میگرن در 60-70% بیماران می شود اما در یک سوم بیماران ، سردرد دوباره بر میگردد این درمان گران می تواند تکرار شود.

پیشگیری :

اگر بیش از 2 حمله در ماه باشد باید پروفیلاکسی مد نظر قرار گیرد. طب سوزنی ، هیپنوتیزم و بیوفیدبک در موارد خاص مفیدند اما نمی توان برای عموم به کار برد.

در بیمارانی که در اثر استرس یا اضطراب ، سردردشان تشدید یافته آمی تریپ تیلین 50- 100 میلی گرم بتدریج موثر است. پروپرانولول و آتنولول در 60% بیماران موثر است و در بیماران فشارخونی مفید است.

مهار کننده های سروتونین ( سیپروهپتادین ) در 60-70% بیماران ارزشمند است.

پیزوتیفن به طور متوسط موثر است و اثرات جانبی افزایش وزن و خواب آلودگی را ندارد.

در مطالعات دیگر وراپامیل و والپروات سدیم اثرات مفید در پروفیلاکسی میگرن داشته اند .

 

میگرن قاعدگی:

میگرنی که با قاعدگی رخ دهد ناشایع است اما ممکن است با استروژن کاهش یابد. میگرن بین پریودها که با قاعدگی بدتر می شود شایع است (35%) اما معمولا" به دیورتیکها و داروهای هورمونی مقاوم است.

ادامه دارد

 

   + mohammad - ۱۱:٥٤ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٦ بهمن ۱۳۸٤